Diyabetliyim, ne yiyebilirim?

YAZAR: Ceren Yolaçan İŞERİ

Kategori: MAKALE
Okuma: 1.636 kez
Yayın Tarihi: 06.02.2018 Salı 17:03:59
PAYLAŞ
Diyabet, pankreasın yeterli insülin üretememesi veya vücudun ürettiği insülini etkili bir şekilde kullanamaması sonucu oluşan, şeker yüksekliğiyle seyreden bir hastalıktır. İnsülin, vücudun başlıca yakıtı olan glukozun (şekerin) enerji olarak kullanılabilmesi için hücre içerisine taşınmasını sağlayan bir hormondur. İnsülinin olmaması veya etkinliğinin azalması halinde kan şekeri yükselir (hiperglisemi). Kan şekerinin uzun süre yüksek seyretmesi göz, kalp, böbrek ve sinir gibi doku ve organ hasarlarına yol açabilir. Sağlıklı bir bedene sahip olmanın yolu ise, diyabet tedavinizi/ilaçlarınızı aksatmamaktan, doğru besinleri seçmekten ve fiziksel olarak aktif olmaktan geçer. Diyabetli bireylerin sağlıklı beslenmek için ‘özel besinlere’ ihtiyacı yoktur. Sadece besinlerin kan şekerlerini nasıl etkilediğini ve ilaçları ile fiziksel aktiviteleri arasındaki ilişkiyi öğrenmeleri gerekmektedir.

Yeterli ve dengeli beslenmek için karbonhidrat, protein, yağ, vitamin, mineral gibi besin öğelerini ihtiyaç duyduğumuz miktarlarda tüketmek önemlidir. Sıcak yaz günlerinde elbette bizi hem serinletecek, hem mutlu edecek tercihler yapabiliriz. Fakat bu kaçamakların sıklığını ve porsiyon ölçülerini doğru ayarlamalıyız. Özellikle şekerli içecek ve dondurma tüketimini sınırlandırmamız hem sağlıklı beslenmemize katkıda bulunur, hem kan şekeri yönetimimizi kolaylaştırır. Kan şekerini hedef aralıkta tutabilmek için tükettiğimiz toplam karbonhidrat miktarını hesaplamamız gerekir. Çünkü karbonhidratlar tüm besin grupları arasında kan şekerindeki artıştan en fazla sorumlu olanlardır. Fazla tüketimi hem kan şekerinizi yükseltecek, hem ihtiyaçtan fazla kalori alımına bağlı ağırlık artışına sebep olacaktır. Artan vücut ağırlığı da zaman içinde diyabet yönetimi için ihtiyaç duyduğumuz ilaç/ insülin ihtiyacını artıracaktır.

Öğünde tüketilen içeceğin/yiyeceğin glisemik indeksi yani kan şekerimizi ne hızda yükselttiği de seçim yaparken göz önünde bulundurmamız gereken faktörlerdendir. Eğer soğuk bir içecek veya dondurma tüketeceksek, şekersiz olan ve kan şekerimizi hızlı yükseltmeyenleri tercih etmeliyiz. Emilimini yavaşlatmak için ise posa ve yağ içeren karışık bir öğündeki diğer karbonhidratların yerine bu tatlı seçimleri koymalıyız. Yaz aylarında sıvı ve mineral ihtiyacını su, ayran, maden suyu gibi enerji içermeyen veya düşük enerji içeren içeceklerden karşılamaya özen göstermeli, karbonhidrattan zengin içeceklerin tüketimini özel günlere bırakmalıyız. Şekerden ve kremadan zengin büyük boy bazı içecekler yaklaşık 500-600 kalori enerji içerir. 1 kilo yaklaşık 7000 kalorinin karşılığıdır. Yani sadece bu içecekleri kontrolsüzce tüketmek bile bir haftada yarım, 2 haftada 1 kilo ağırlık artışına sebep olabilir. Hem vücut ağırlığınızı kontrol etmek hem tükettiğiniz karbonhidrat miktarını doğru hesaplayabilmek için evde ‘size uygun’ içecekleri kendiniz hazırlayabilirsiniz. Örneğin bir su bardağı süte kahve ve buz ekleyerek bir ara öğün seçeneği oluşturabilir, 3-4 yemek kaşığı yoğurttan ayran yapıp, nane ile tatlandırabilir, hem ferahlayıp hem sağlıklı beslenebilirsiniz. Tatlı yemek istediğinizde bir porsiyon meyveye bolca buz ekleyip mikserden geçirebilir, şekersiz ve keyifli bir içecekle kendinizi ödüllendirebilirsiniz.



Paketli ürünleri tercih edeceğimiz zamanlarda ise besin etiketlerini mutlaka okumalı, sonu -oz ile biten (fruktoz/ maltoz, glukoz vb) yiyecek/içeceklerin ve -ol ile biten şeker alkollerin (sorbitol, mannitol, ksilitol vb) karbonhidrat içerdiğini göz ardı etmemeliyiz. Diyabetik bir ürün tükettiğimizde de benzer bir durum söz konusudur. Ürün diyabetik de olsa bir miktar karbonhidrat içerir ve fazlası kan şekerimizi yükseltir. Bu sebepten kan şekerimizi hedef aralıkta tutmak için porsiyonları doğru ayarlamalı ve o yiyeceği mutlaka bir diğer karbonhidratın yerine koymalıyız. Tükettiğimiz şeker miktarını azaltmak ve/veya basit karbonhidratlar dediğimiz boş enerji kaynaklarını günlük beslenmemizden çıkarmak; bunun yerine vitamin, mineral ve posadan zengin sağlıklı karbonhidratları seçmek ve hangi karbonhidrat çeşidi olursa olsun ‘öğünde tüketilen toplam karbonhidrat miktarını’ hesaplamak kan şekerimizi dengede tutmak için tek yoldur.

Sağlıklı seçimler yapacağımız ve bu seçimleri fiziksel aktivite ile taçlandıracağımız güzel bir yaz geçirmek dileğiyle...
food time logo

FOOD TIME SOSYAL AĞLARDA

Bizleri sosyal ağlarda da takip edebilirsiniz. Hem güncel haberlere hemde dergi içeriğimiz ile ilgili duyurulara ulaşmak için hesaplarımızı beğenip takip edebilirsiniz

YORUMLAR